Ludzie są różni. To wszyscy wiemy.
Ale pewnie każdy z Was spotkał w swojej pracy (i życiu) osobę, która była „różna” w sposób na tyle trudny, że ciężko było to wytłumaczyć tym, że każda odmienność wnosi coś dobrego.
Nie oznacza to automatycznie, że ta osoba jest zła z natury i celowo utrudnia życie innym, bo może to być działanie zupełnie nieświadome, wynikające z wychowania, traum, różnego rodzaju zaburzeń czy wreszcie neuroróżnorodności, o której mówi się coraz więcej w przestrzeni zawodowej.
Nie zmienia to jednak faktu, że praca z taką (nawet nieświadomie) toksyczną osobą, może nieźle zamieszać w zespole i powodować wiele konfliktów, które będą odciągały ludzi od pracy, co w dalszej kolejności zmniejszy efektywność i może powodować rotacje.
Manager jest osobą odpowiedzialną za dobrą atmosferę i jakość współpracy w zespole, więc gdy coś w nim nie gra, to on powinien zareagować i podjąć się rozbrojenia tej bomby.
Co zrobić, gdy masz w zespole „trudną osobę”?
1. Nie udawaj, że nie ma problemu
Zamiatanie pod dywan jeszcze nigdy nie rozwiązało żadnego problemu, co najwyżej odsunęło go w czasie, co z kolei często powoduje, że problem jeszcze bardziej narasta i potem nagle wybucha ze zdwojoną siłą. I wtedy może nie być już co zbierać. Nie bagatelizuj więc niefajnych zachowań, które mogą wpłynąć destrukcyjnie na zespół.
2. Zrozum dobrze sytuację
Nie oceniaj sytuacji powierzchownie i tylko w oparciu o własną interpretację. Obserwuj uważnie rozwój wypadków, zagłęb się w szczegóły i poznaj fakty. Rozmawiaj z ludźmi w zespole oraz spoza niego i uważnie słuchaj tego, co mówią, aby poznać różne opinie oraz zrozumieć, jak to wszystko na nich wpływa.
3. Zastosuj radykalną szczerość
Zgodnie z teorią stworzoną przez Kim Scott najlepszy sposób komunikacji w pracy to połączenie osobistej troski o pracownika z bezpośrednią konfrontacją, czyli mówieniem tego, co naprawdę myślimy o jego zachowaniu. Zastosuj to w kontaktach z „czarną owcą” w zespole i szczerze powiedz, jak jej zachowanie jest odbierane przez innych i jak wpływa na zespół. Z zasady większość ludzi nie uprawia toksycznych zachowań celowo i bardzo często nie zdają sobie nawet z tego sprawy, więc takie podejście może być uświadamiające dla tej osoby i sprawić, że będzie chciała pracować nad zmianą.
4. Reaguj zdecydowanie
Gdy zauważysz toksyczne zachowania, jak np. mijanie się z prawdą, obwinianie innych czy wywyższanie się, reaguj natychmiast i zdecydowanie, dając do zrozumienia, że takie rzeczy nie są akceptowane. Dzięki temu inni ludzie w zespole zobaczą, że dbasz o wszystkich i niezależnie od wyników czy stanowiska każdy zasługuje na szacunek.
5. Zorganizuj mediacje
Gdy sytuacja się zaognia i coraz bardziej przeszkadza w pracy zespołu, zaproś wszystkie zaangażowane strony do otwartej dyskusji o problemie. Jeśli nie czujesz się na siłach, aby ją poprowadzić, możesz skorzystać z usług profesjonalnego mediatora, który będzie wiedział, jak poradzić sobie w ciężkich momentach oraz z trudnymi osobami. Wytłumacz wcześniej ludziom, dlaczego to robicie i jaki jest cel spotkania, czyli: poznanie różnych perspektyw, aby się lepiej zrozumieć i wypracować kompromis.
6. Zrób rachunek zysków i strat
Zastanów się na ile problematyczna osoba jest naprawdę niezbędna w zespole i sprawdź, czy efekty jej pracy są faktycznie tak dobre i czy przynoszą firmie długotrwałe korzyści. Jeśli ktoś ma dobre gadane lub przywłaszcza sobie sukcesy innych, może się okazać, że wnosi o wiele mniej niż to wygląda na pierwszy rzut oka. Albo jeśli ktoś ma super wyniki sprzedażowe, ale obiecuje klientowi nierealne rzeczy, których firma nie jest w stanie dowieźć na etapie realizacji, może to mieć poważne konsekwencje w postaci niezadowolonych klientów, szybkich wypowiedzień usług i dodatkowo złego PR-u w branży.
Pomyśl o tym, jakie efekty może uzyskać cały zespół, jeśli ludzie nie będą się frustrować zachowaniem „trudnego” i nie będą tracić energii na wzajemne przepychanki.
7. Nie bój się trudnej decyzji
Jeśli wszystkie metody zawiodły i nie masz pomysłu na rozwiązanie trudnej sytuacji oraz zarówno Ty jak i cały zespół jesteście zmęczeni sytuacją, stań na wysokości zadania jako manager i podejmij decyzję o rozstaniu z toksyczną osobą. Tłumaczenie w stylu „nie mogę sobie teraz na to pozwolić”, „nie będzie miał kto pracować”, „trudno mi będzie znaleźć zastępstwo” zazwyczaj jest tylko wymówką i unikaniem odpowiedzialności. Jeśli pokażesz zespołowi, że dbasz o Wasze wspólne dobro i nie dajesz sobą manipulować, daje Ci to szansę na zyskanie ich zaufania oraz większego zaangażowania we wspólną pracę, co w efekcie może dać dużo lepsze wyniki niż te, które wcześniej generowała „gwiazda”.